CENDERE KÖPRÜSÜ
CENDERE KÖPRÜSÜ – SEPTIMIUS SEVERUS ROMA KÖPRÜSÜ
Roma dönemindeki ismi ile Cabinas Çayı, Türkçe ismi ile Cendere Çayı üzerinde daha önceleri bir Kommagene köprüsü vardır.
Roma imparatoru Septimius Severus 193-211 yılları arasında Roma imparatorudur. Romanın hakimiyetini devamlı ve güçlü kılmak için Anadolu’da ve Suriye’de ordusunun çok hızlı hareket etmesine imkan sağlayacak yollar ve köprüler yaptırır.
Daha önceki Kommagene köprüsü ihtiyacı karşılayacak büyüklükte ve genişlikte olmadığı için 198-200 yıllarında Septimius Severus zamanında 15. Roma Lejyonu tarafından bu devasa köprü yaptırılır.
1800 yaşından büyük olan bu köprü üzerinden yaklaşık 25 yıl öncesine kadar araçlar geçiyordu. Ben kendim bizatihi köprü üzerinden 15 tonluk kamyonlar geçiş yaptığını gördüm. Bu örnek ile köprünün ne kadar sağlam yapıldığını görürüz.
Köprünün taşlarının büyük kısmı Karakuş anıtından getirtilir.
Köprünün uzunluğu 120 metre, yüksekliği 30 metre, genişliği 7 metredir.
Köprü İmparator Septimus Severus, karısı Julia Domna, oğulları Caracalla ve Geta adlarına yaptırılır. Köprü geniş ve yüksek kemerli yapısı ile antik Roma mimarisinin anıtsal örneklerinden birisidir.
Köprünün her iki tarafında yaptırılan 4 sütunda kitabeler vardır.
Öndeki iki sütundan birinde İmparator Semtimius Severus’u öven, diğerinde İmparatoriçe Julie Domna’yı askerlerin anası olarak tasvir edip öven, diğer iki sütünda da oğulları Caracalla (Antonine) ve Geta’nın başarıları ve şahsiyetleri öven kitabeler yazılır.
Septimius Severus ölünce oğulları arasında iktidar mücadelesi olur. Antonina (Caracalla) kardeşi Geta’yı öldürür. Onun adına dikilen tüm anıtları tüm ülkeden temizler, hepsini yıktırır. Buradaki sütunun birisini de Caracalla yıktırır. Onun için bugün 4 değil, 3 sütun görürüz.
15. Lejyon hikayesi de çok ilginç. Septimius Severus da çok ilginç bir şahsiyet.
Onlar hakkında da kısa sohbet edebiliriz. Tabii ki tur esnasında sohbet ederiz 😊.
Neden Cendere köprüsü. Resimlerde de göreceksiniz, köprünün arkasındaki nehir yatağı köprüye gelmeden önceki dönemeçte daralıyor. Kuvvetli gelen su burada cendereye girmiş oluyor ve su buradan daha gür bir şekilde akıyor, köprünün bulunduğu yerde nehir yatağı yeniden genişliyor.
Köprünün adı nehirden dolayı Roma Döneminde Cabinas köprüsü olarak kayıtlara geçer.
Bölgeye Artuklular geldiğinde nehri adını Farsça baskı, sıkıştırma, zorlama anlamına gelen Cendere ismini kullanırlar ve nehrin adı cendere nehri veya cendere suyu olarak kalır.
Cendere Çayı Kahta çayını besleyen akarsulardan birisi. Bugün su çok azdır. Ama tarihte burada coşkun akan bir nehir vardır.
Aslında burada işlenecek başka bir konu var. Onun için kafa yormayı da size bırakayım.
Romalılar neden bu kadar büyük bir köprü yaptırır?
Köprünün yapımını sağlayan 16. Lejyonun işi nedir? Neler yapmıştır? Hangi bölgelerde varlık göstermiştir?… Konu gerçekten çok ilginç.
Sizlere sağlıklı, huzurlu, mutlu yaşayacağınız güzel zamanlar dilerim.
Saygılar, Selamlar
Rehber Muammer
